Kaleburnu (Cemilli) Kalesi
Mersin’in yaklaşık 30 km. batısında ( Fındıkpınarı yolu üzerinde) bulunan Kaleburnu köyünün girişinde, yolun sağındaki yüksek bir tepe üzerinde kurulmuştur. Eteklerinde yapılan yüzey araştırmasında Bizans, Selçuklu, Osmanlı dönemlerine ait seramik parçalarına rastlanmıştır.İç sur ve dış sur bulunmaktadır.Surların ve burçların bir kısmı ayakta kalmıştır.
KuzucuBelen Kalesi ve Ören Yeri
Mersin’nin 34 km. kuzeybatısında, Mersin-Fındıkpınarı karayolu üzerinde, 450 rakımlı bu küçük gözetleme kalesi, uçurum dibindeki yüksek platoya dayanmaktadır. Köylüler tarafından Taş Kale olarak adlandırılmaktadır.
Kale iki katlı ve dikdörtgen planlıdır. Batıdaki bir gedik dışında duvarlar orijinal yüksekliklerine dayanmaktadır. İki kemeri çökmüştür. Ortaçağ mimarisinin tipik örneğidir. İç tarafındaki blokların kenarları çok miktarda harç ve küçük kaya parçaları ile doldurulmuştur. Kapı girişinde, kaldırılabilir ahşap bir seyyar merdiven kullanılmış olmalıdır. Yüksek seviyedeki diğer açıklıklar doğu ve güney duvarlarındaki dar deliklerdir. Gözetleme delikleri kapılara göre küçüktür. Daha üst seviyedeki tek giriş kuzeybatıdadır.
Bizans ve Roma dönemlerinde de iskan gördüğü anlaşılan kalede, kilise, sarnıç ve beklide manastır olabilecek yapı kalıntıları bulunmaktadır.
FındıkPınarı Kalesi
Mersin’in yaklaşık 50 km. kuzeybatısındaki asfalt yol ile ulaşılan Fındıkpınar yaylasındadır. Yaylanın bitişiğinde, duvarları ana kaya üzerine uydurularak yapılan kalede, aynı adı taşımaktadır.
Taş ve tuğla ile örülmüş duvarlar, kayaların üzerinde yükselmektedir. Doğu taraftaki dairevi yerin ortasındaki taştan yapılmış kule ve kuzeyde daha küçük olan yuvarlak burcu vardır. Etrafı odalarla çevrili, doğu ve güney kulelerine benzemeyen kuzeydeki kulenin ortası, ana kaya görünümündedir. Bu beklide burada kontrolün yapıldığı avlunun giriş kapısıdır.
Karmaşık planlı, yuvarlak kuleli bu garnizon kalesi, Ortaçağ Dönemine tarihlenmektedir.
Tepeköy Kalesi
Fındıkpınar yolundan kuzeye devam edilerek Tepeköy Beldesi’ne varmadan, ana yolun sağında yükselen kayalıklar üzerindedir. Kalenin kuzeyi derin bir uçuruma sahip olduğu için savunması güneye göre daha zayıf yapılmıştır. Güney duvarları ile batı burcu ayakta kalan ve Orta Çağ’a tarihlenen kalenin bazı mekanlarının sadece temel izleri kalmıştır.
Tece Kalesi
Tece Kasabası’nın 4 km. kuzeyinde yer alan kale Orta Çağ’a tarihlenmektedir. Etrafında çevre duvarı bulunan dikdörtgen planlı kalenin burçları yer yer yıkılmış, kuzey ve güney duvarlarının bazı yerleri yok olmuştur. Dış duvarlarda bosajlı kesme blok, iç kısmında düz kesme taş, arada moloz taşlar harçla karıştırılarak kullanılmıştır. Birinci kat iç mekan örtüsü tonozludur. Kale duvarlarında mazgal pencereleri bulunmaktadır. Muhtemelen oturmak için kullanılan ikinci katın kuzey bölümü tahrip olmuştur ve burada görülen merdiven izlerinden kalenin üç katlı olduğu anlaşılmaktadır. Ancak duvarda devam eden yüksekliğe bakılırsa kalenin dördüncü katının da olma ihtimali vardır. Kalenin çevresinde khamasoroion tipli lahitler bulunmaktadır.
Başnalar Kalesi
>>> YENİŞEHİR sınırları içinde kalıyor olabilir. Değirmençay Belediyesi’ne bağlı olması gerekir …
İnsu Köyü’nün batısında, Kuzucubelen Köyünün kuzeydoğusunda, Değirmençay yolu üzerinde bulunan Başnalar Kalesi, 800 metre rakımlı bir tepe üzerinde kurulmuş olup, şehre uzaklığı 14 km. dır. Kale, Kilikya Krallığı döneminden kalma olup, kısmen sağlam durumdadır. Döneminde yörenin savunma sisteminin bir parçasıdır. Kale, MS. 10 VE 12. yüzyıl yapımıdır.
Veli Metin TÜRKOĞLU