Hanife TEZCAN Sağlık Grup Başkanı YÜZME HAVUZU HASTALIKLARI

İlçemiz Akdeniz kıyısı boyunca uzanan ve sitelerden oluşan bir yaşam merkezi olma özelliğindedir. Sitelerin büyük çoğunluğunda bulunan havuzlar, yaz dönemi boyunca özellikle çocuklarımızın vazgeçemediği eğlence ve spor merkezleridir. Havuzlar, bütün bir yılın yorgunluğunu ve stresini atmamıza yardımcı olurken, kullanım ve temizlik kurallarına uyulmadığı zaman yaşam kalitemizi etkileyebilecek tehlikeli ortamlar haline gelebilmektedir.

Havuzlar, sağlığımız açısından önemli tehditler barındırmaktadır. Bunlar iki grupta değerlendirilebilir. İlki, yüzme havuzlarının havaya ve çevreye açık olmaları ve dışarıdan gelen etkenlere maruz kalmalarından kaynaklanmaktadır. Bu etkenler arasında mikroplar, bakteriler, virüsler ve mantarlar yer alır. Hastalıklara neden olan etkenler rüzgar ile veya yüzücüler tarafından havuza taşınırlar. İnsan çıkartıları ile kirlenen ve uygun dezenfeksiyonu yapılmayan havuzlar aracılığıyla bulaşabilecek hastalıklar; mide-barsak enfeksiyonları, üst solunum yolu enfeksiyonları, kulak, göz ve cilt enfeksiyonlarıdır. Bunlardan bazıları, tifo, hepatit (sarılık) A, ishal, amipli dizanteri, konjonktivit ve mantar hastalıklarıdır. Özellikle çocukluk çağında ağız yoluyla bulaşan hepatit A, suların kirlenmesi sonucu aşılı olmayan insanları enfekte eder. Yüzme mevsimiyle birlikte havuza dalışlar, sinüzit olgularının sayısında artışa neden olmaktadır. Hijyenik olmayan yüzme havuzları özellikle bayanlarda sık görülen idrar yolu enfeksiyonlarına neden olabilmektedir.

Havuzların oluşturduğu diğer bir tehdit unsuru ise, havuzlarda oluşabilecek mikropları engellemek amacıyla kullandığımız kimyasal maddelerden kaynaklanmaktadır. Havuzların iyi klorlanması enfeksiyon hastalıklarına karşı etkili bir çözüm olurken, tahrişe bağlı olarak gözde kızarıklık ve cilt lezyonlarına neden olabilmektedir. Gözlerde, bakteri ve mantarlardan arındırılmamış havuzlardan bulaşan mikrobik hastalıklar ve klora karşı hassasiyet oluşabilir. Havuz suyunu temizlemek için fazla miktarda dökülen klor, özellikle çocuklarda gözdeki kornea tabakalarında hücreye zarar verebilir, kadının genital bölgesinde mantar enfeksiyonların neden olabilirler. Havuzdan sonra ortaya çıkan mantar enfeksiyonu başka birisinden ya da havuzdan bulaşan mantarlara değil, kadının kendi vücudunda bulunan mantar sporlarının aktif hale gelmesine bağlıdır. Islak mayolarda mantar enfeksiyonları için uygun zemin hazırlar. 

Yazın çok görülen diğer bir enfeksiyon ise, havuzdan ve denizden kaynaklanan dış kulak yolu enfeksiyonlarıdır. Kulaklarında tüp takılı olan çocukların kesinlikle havuza girmemeleri, yada başlarını sokmamaları gerekir. Enfeksiyona bağlı olarak bazen çok şiddetli olmak kaydıyla kulak ağrısı, dış kulak yolunda şişme, kulak akıntısı, tıkanma ve duyma sıkıntısı görülür. Bu belirtilerle birlikte çiğneme esnasında ağrı olması nedeniyle çocuk su bile içmek istemeyebilir. Havuz suyundaki klor, özellikle alerjik çocuk ve erişkinlerde burun tıkanıklığı ve sinüs alerjisi belirtilerinin artmasına yol açabilir. En temiz havuzlarda bile dış kulak enfeksiyonunun görülme riski vardır.

Hangi önlemler alınmalıdır?

Havuzdan bulaşan hastalıkların çoğu klorlama yoluyla önlenebilir ancak klor bazı mikropları anında öldürmediğinden, klorlu havuzlarda dahi belli ölçüde risk devam eder. Dolayısıyla havuza giren kişiler özen göstermediği sürece en iyi bakılan havuzlarda dahi hastalıkların yayılması mümkündür. Dikkat edilmesi gereken noktalar;

 Hijyen kurallarına özen gösterilmeli, havuza girmeden önce duş alınmalı ve tuvaleti kullandıktan sonra eller bol sabunlu su ile yıkanmalıdır.

 Havuz suyunun çocukların ağzına girmemesine dikkat edilmelidir. Çocuklara havuz suyunu yutmamaları ve suya atlarken burunlarını kapatmaları öğretilmelidir.   

 Çocuğunuz havuzda yüzdükten sonra gözleri kıpkırmızı oluyorsa klora karşı hassasiyeti söz konusudur. Steril bir göz yıkama solüsyonu veya yapay gözyaşı damlaları ile çocuğunuzun gözlerini yıkamak rahatsızlığını bir miktar azaltabilir. Göz enfeksiyonlarını önlemek için gözlük veya maske kullanılmalıdır.

 Çocuklarda ishal varsa kesinlikle havuza girilmemelidir.

 Ciltte sıyrık ve kesik alanlar varsa, yüzme sonrasında temiz su ve sabunla cilt temizlenmelidir. Mümkünse havuza girilmemelidir.

 Kulak enfeksiyonlarını önlemek için kulak tıkaçları kullanılmalıdır.

 Aktif cilt mantarı, göz-kulak enfeksiyonu olan kişiler havuz girmemelidir.

 Gelişebilecek ishal, solunum sistemi, cilt, kulak ve göz enfeksiyonlarında mutlaka sağlık kuruluşlarına başvurmak önerilir.

 Havuzların dezenfeksiyonu ve rutin bakımı aksatılmadan yüzme mevsimi boyunca itina ve titizlikle yapılmalıdır.

 Havuzlarda kullanılan kimyasal maddeler Sağlık Bakanlığı onaylı olmalıdır.

Havuzu bulunan sitelerin ayda bir kez havuz analizlerini yaptırmak üzere Sağlık Grup Başkanlığımıza dilekçe ile başvurmaları ve bu analizleri yaptırmaları yasal bir zorunluluktur. İlçe Sağlık Grup Başkanlığımız tarafından oluşturulan çevre sağlığı ekipleri aracılığıyla, bölgemizde bulunan sitelerde havuz suyu denetimleri, ilgili yönetmelikler kapsamında yapılmaktadır. Yapılan denetimlerde, genellikle havuz kimyasallarının kullanımında eksiklikler olduğu gözlenmektedir. Alınan numunelerde sıklıkla E. Coli basili tespit edilmektedir. Kullanılan kimyasal maddelerin günlük ölçüm ve kullanımlarında düzensizliklere rastlanmaktadır.

Yaşamımızın her alanında olduğu gibi güzellikleri yaşarken, dikkat edilmemesi ve önlem alınmaması durumunda istenmeyen sonuçlarla karşılaşılabilmektedir. Sağlıklı yaşam konusunda bilinçlenerek, önlenebilir hastalıklara yakalanmadan daha mutlu bir gelecek elde edebiliriz.     

Sağlık Grup Başkanı
Halk Sağlığı Uzmanı
Hanife TEZCAN